Giới thiệu tổng quan về tỉnh Hòa Bình - Du lịch Hòa Bình

- Hòa Bình có vị trí quan trọng, ý nghĩa chiến lược ở Bắc Bộ, là cửa ngõ vào Thủ đô Hà Nội, lên vùng Tây Bắc; là bản lề giữa đồng bằng Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ với Tây Bắc, cửa ngõ thông sang Thượng Lào.

1. Vị trí địa lý

- Hòa Bình là một tỉnh miền núi thuộc vùng Tây Bắc Bộ, Việt Nam cách trung tâm thành phố Hà Nội 73km. Diện tích tự nhiên toàn tỉnh là 4.662.5 km². Cũng giống như Ninh Bình và Thanh Hóa, tỉnh Hòa Bình nằm giáp ranh giữa ba khu vực: Tây Bắc Bộ, đồng bằng sông Hồng và Bắc Trung Bộ của Việt Nam.

- Tỉnh Hòa Bình có vị trí địa lý:

+ Phía bắc giáp tỉnh Phú Thọ

+ Phía đông giáp tỉnh Hà Nam, tỉnh Ninh Bình và thủ đô Hà Nội

+ Phía tây giáp tỉnh Sơn La

+ Phía nam giáp tỉnh Thanh Hóa.

- Các điểm cực của tỉnh Hòa Bình:

+ Điểm cực bắc tại: xóm Nghê, xã Nánh Nghê, huyện Đà Bắc.

+ Điểm cực tây tại: xã Cun Pheo, huyện Mai Châu.

+ Điểm cực đông tại: thôn Đồng Mối, xã Đồng Tâm, huyện Lạc Thủy.

+ Điểm cực nam tại: xóm Hổ, xã Ngọc Lương, huyện Yên Thủy.

- Tỉnh Hòa Bình có 10 đơn vị hành chính cấp huyện trực thuộc, bao gồm 1 thành phố (Thành phố Hòa Bình) và 9 huyện ( Huyện Lương Sơn, Huyện Cao Phong, Huyện Đà Bắc, Huyện Kim Bôi, Huyện Kỳ Sơn, Huyện Lạc Sơn, Huyện Lạc Thủy, Huyện Mai Châu, Huyện Tân Lạc, Huyện Yên Thủy) với 151 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm 12 phường, 10 thị trấn và 129 xã.

2. Khí hậu

- Hòa Bình thuộc miền bắc Việt Nam nên mang nét đặc trưng của khí hậu nhiệt đới gió mùa. Khí hậu Hòa Bình chia làm hai mùa nóng – lạnh đối lập nhau hoàn toàn, cùng với đó là hai mùa luân chuyển trong năm đó là mùa thu và mùa xuân.

2.1. Khí hậu Hòa Bình vào mùa nóng

- Mùa nóng thường bắt đầu từ tháng 4 đến tháng 10, trùng với mùa mưa lũ. Vì thế đặc trưng của thời tiết Hòa Bình mùa này nóng và ẩm. Tháng 7 có nhiệt độ cao nhất trong năm, trung bình 27-29^oC và tổng lượng mưa trung bình từ 1600 – 1700 mm, chiếm đến 90% tổng lượng mưa của cả năm.

- Riêng các huyện vùng núi cao như Đà Bắc, Mai Châu, Cao Phong, mùa mưa thường đến muộn và cũng kết thúc sớm hơn từ 5 – 10 ngày so với các tỉnh đồng bằng. Vào đầu và cuối mùa mưa xuất hiện sự tranh chấp giữa hệ thống các hoàn lưu khí quyển. Chính vì thế thường tạo nên các trường phân kỳ và hội tụ gió trên cao mạnh.

- Những vùng có mưa nhiều nhất có thể kể đến như Yên Thủy, Chi Nê, Kim Bôi. Trong khi đó, các khu vực như Kỳ Sơn, Mai Châu thường có lượng mưa ít hơn. Các huyện khác lượng mưa khá đều và ổn định.

2.2. Khí hậu Hòa Bình vào mùa lạnh

- Mùa lạnh ở Hòa Bình thường kéo dài từ tháng 11 đến đầu tháng 4 năm sau. Mùa lạnh trùng với mùa khô nên đặc trưng thời tiết Hòa Bình là lạnh – khô. Trong mùa lạnh, lượng mưa rất thấp, chỉ khoảng 150 – 250mm, chiếm 10% tổng lượng hang năm.

- Vào những tháng chính đông như tháng 12, tháng 1, tháng 2 lượng mưa rất thấp, chỉ xấp xỉ khoảng 30mm, thời tiết khô kiệt. Thậm chí có những năm thời kỳ mùa khô mưa không xuất hiện trong suốt 1 đến 1 tháng rưỡi. Tháng 1 có nhiệt độ thấp nhất, trung bình 15,5 – 16,5^oC.

3. Vì sao lại có tên gọi là Hòa Bình?

- Hòa Bình là tỉnh được thành lập năm 1886 theo nghị định của Kinh lược Bắc Kỳ với tên gọi là tỉnh Mường. Tỉnh lỵ đặt tại thị trấn Chợ Bờ nên cũng còn gọi là tỉnh Chợ Bờ, cuối năm 1886 chuyển về xã Phương Lâm, năm 1888 đổi tên thành tỉnh Phương Lâm. Năm 1896 tỉnh lỵ được chuyển về đóng tại xã Hòa Bình, phía bờ trái sông Đà, đối diện với Phương Lâm và từ đó gọi là tỉnh Hòa Bình, sau nhiều lần tách nhập, đến nay vẫn giữ tên gọi này.

4. Lịch sử hình thành và phát triển

- Tỉnh Hòa Bình được thành lập ngày 22 tháng 6 năm 1886 theo nghị định của Kinh lược Bắc Kỳ với tên gọi là tỉnh Mường, tách phần đất có người Mường cư trú từ các tỉnh Hưng Hóa, Sơn Tây, Hà Nội và Ninh Bình. Tỉnh lỵ đặt tại thị trấn Chợ Bờ (thuộc châu Đà Bắc) nên cũng còn gọi là tỉnh Chợ Bờ, đến tháng 11 năm 1886 chuyển về xã Phương Lâm (thuộc huyện Bất Bạt, phủ Quốc Oai, tỉnh Sơn Tây lúc bấy giờ). Tháng 4 năm 1888 được đổi tên thành tỉnh Phương Lâm, do Công sứ Pháp cai trị. Ban đầu tỉnh gồm cả Mộc Châu, Yên Châu và Phù Yên Châu (tháng 7 năm 1888 cắt 3 châu này để nhập vào Đạo Quan binh thứ tư, sau này thuộc Sơn La), cùng với vùng có dân tộc Mường thuộc hai châu Thanh Sơn và Yên Lập (tháng 10 năm 1888 cắt 2 châu này về tỉnh Hưng Hóa).

- Ngày 18 tháng 3 năm 1891 Toàn quyền Đông Dương ra nghị định đổi tên tỉnh Phương Lâm thành tỉnh Hòa Bình với 6 châu: Lương Sơn, Kỳ Sơn, Lạc Sơn, Lạc Thủy, Mai Châu (Châu Mai) và Đà Bắc.

- Ngày 24/10/1908, châu Lạc Thủy chuyển sang tỉnh Hà Nam, và đến ngày 1/12/1924, một số xã của Lạc Thủy được nhập vào phủ Nho Quan thuộc tỉnh Ninh Bình.

- Năm 1939, hợp nhất châu Mai (tức Mai Châu) và châu Đà Bắc thành châu Mai Đà.

- Ngày 21/9/1956, huyện Mai Đà chia thành 2 huyện: Đà Bắc ở phía Bắc sông Đà và Mai Châu ở phía Nam sông Đà.

- Ngày 15/10/1957 huyện Lạc Sơn chia thành 2 huyện: Lạc Sơn và Tân Lạc.

- Ngày 17/4/1959 huyện Lương Sơn chia thành 2 huyện: Lương Sơn và Kim Bôi.

- Ngày 17/8/1964 huyện Lạc Thủy chia thành 2 huyện: Lạc Thủy và Yên Thủy.

- Ngày 27 tháng 12 năm 1975 tỉnh Hòa Bình hợp nhất với tỉnh Hà Tây thành tỉnh Hà Sơn Bình. Theo Nghị quyết của Quốc hội khóa VIII kỳ họp thứ 9 ngày 12 tháng 8 năm 1991, tỉnh Hà Sơn Bình tách ra thành 2 tỉnh Hòa Bình và Hà Tây. Khi đó tỉnh có diện tích là 4.697 km², với dân số 670.000 người, gồm 1 thị xã Hòa Bình và 9 huyện: Đà Bắc, Mai Châu, Lương Sơn, Kỳ Sơn, Lạc Sơn, Lạc Thủy, Kim Bôi, Tân Lạc, Yên Thủy.

- Tháng 12/2001 huyện Kỳ Sơn chia thành 2 huyện: Kỳ Sơn và Cao Phong.

- Từ 1 tháng 8 năm 2008, 4 xã Đông Xuân, Tiến Xuân, Yên Bình và Yên Trung, đều nằm ở phía Bắc của huyện Lương Sơn, được tách ra và sát nhập vào Thành phố Hà Nội.

- Ngày nay, với sự đoàn kết thống nhất, cùng nỗ lực vượt bậc của toàn tỉnh, Hòa Bình tiếp tục thu được những kết quả quan trọng trên các lĩnh vực KT-XH, QP-AN, xây dựng hệ thống chính trị. Kinh tế tăng trưởng khá và bền vững, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực; các ngành, lĩnh vực sản xuất đều phát triển. Hoạt động xúc tiến đầu tư trong giai đoạn này được đẩy mạnh, môi trường đầu tư tiếp tục được cải thiện; kết cấu hạ tầng kỹ thuật được đầu tư, quan tâm với nhiều công trình quan trọng. Ngoài ra, với phương châm phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn, thời gian qua, tỉnh Hòa Bình đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phát triển du lịch theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, và hội nhập quốc tế.

5. Dân cư

- Hòa Bình là một tỉnh miền núi phía Bắc có lượng dân tộc thiểu số sinh sống khá đông. Theo số liệu thống kê điều tra được năm 1999 thì trên địa bàn tỉnh Hòa Bình có tới 15 dân tộc anh em sinh. Tuy nhiên, trên thực tế thì 6 dân tộc gồm Mường, Dao, Thái, Kinh, Tày, Mông đã chiếm tới 99,92% tổng dân số của toàn tỉnh.

6. Tiềm năng phát triển du lịch

- Tỉnh Hoà Bình có nguồn tài nguyên du lịch tự nhiên rất đa dạng, phong phú gồm các sông, suối, hồ nước khoáng, các vườn quốc gia và khu bảo tồn thiên nhiên, …

- Hồ Hòa Bình có diện tích khoảng lớn, với dung tích nước chứa và trên 40 đảo nổi, chính là nơi tạo điều kiện thuận lợi cho các ngành nuôi trồng thủy sản, tham quan khám phá, du lịch sinh thái phát triển. Đặc biệt Suối khoáng Kim Bôi có sức hút vô cùng lớn với du khách, thích hợp cho phát triển loại hình du lịch tham quan, nghỉ dưỡng, chữa bệnh.